2. Birden çok borçta a. Borçlu ve alacaklının bildirimine göre
Madde 101 - Birden çok borcu bulunan borçlu, ödeme gününde bu borçlardan hangisini ödemek istediğini alacaklıya bildirebilir. Borçlu bildirimde bulunmazsa, yapılan ödeme, kendisi tarafından derhâl itiraz edilmiş olmadıkça, alacaklının makbuzda gösterdiği borç için yapılmış sayılır.
Akademik Değerlendirme
Borçlar hukuku, kişilerin irade özerkliği (Privatautonomie) çerçevesinde yarattıkları hukuki işlemlere sonuç bağlayan bir normatif yapıdır. Ancak insan dili doğası gereği kusurlu, çok anlamlı ve yoruma muhtaçtır. Taraflar bir sözleşme kurarken zihinlerindeki gerçek amacı ifade edecek doğru kelimeleri bulamayabilirler, terimleri yanlış kullanabilirler veya bazen üçüncü kişileri aldatmak amacıyla gerçek iradelerini kasıtlı olarak farklı bir hukuki kılıfın (muvazaa) ardına gizleyebilirler. İşte hukuk düzeni, dış dünyaya yansıyan lafız (söz) ile iç dünyadaki gerçek irade (amaç) arasında bir uçurum oluştuğunda, hâkimin sözleşmeyi nasıl çözümleyeceğini, tarafların hangi beyanına üstünlük tanıyacağını bir "Yorum Metodolojisi" ile belirlemek zorundadır.
6098 sayılı TBK m. 19 (mülga BK m. 18 / mehaz OR Art. 18) hükmü, sözleşmelerin yorumlanmasında ve nitelendirilmesinde kullanılacak en üst normu vazedir. Madde lafzı şu şekildedir: "Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır. Borçlu, yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı kazanmış olan üçüncü kişiye karşı, bu işlemin muvazaalı olduğu savunmasında bulunamaz."
Sistematik açıdan yasa koyucu bu normla, Roma hukukundan gelen katı şekilciliği ve lafziliği (Verba) reddetmiş; sözleşmenin ruhuna, amacına ve tarafların gerçek niyetine (Voluntas) üstünlük tanıyan İrade Teorisini (Willenstheorie) kanunlaştırmıştır. Ancak modern hukuk dogmatiği, salt içsel (psikolojik) iradenin araştırılmasının imkânsızlaştığı noktalarda, hukuki güvenliği sağlamak adına Güven Teorisini (Vertrauensprinzip) de bu maddenin organik bir uzantısı olarak sisteme entegre etmiştir. TBK m. 19, aynı zamanda muvazaanın (inançlı işlemlerden ve diğer geçersizlik türlerinden farklı olarak) yasal dayanağını oluşturan temel maddedir.
TBK m. 19 hükmünün teorik mimarisini bütünüyle kavrayabilmek için, maddenin omurgasını oluşturan kavramların Fikret Eren, M. Kemal Oğuzman ve Haluk Nami Nomer'in eserleri ekseninde mikroskobik düzeyde analiz edilmesi elzemdir:
A. Yorum (Auslegung) Tamamlama ve Niteleme (Qualifikation): Sözleşmeye müdahalenin üç farklı aşaması vardır. Yorum, tarafların kurdukları sözleşmede yer alan belirsiz, çelişkili veya çok anlamlı sözcüklerin gerçek anlamının tespit edilmesidir. Yorum, metnin sınırları içinde kalır. Niteleme (Vasıflandırma), tarafların sözleşmeye verdikleri ismin (örneğin "Kira") hukuki olarak doğru olup olmadığının, işlemin mahiyetine bakılarak belirlenmesidir. Tamamlama (Lückenfüllung) ise, yorum faaliyeti sonucunda sözleşmede tarafların öngörmediği bir boşluk (Lücke) bulunduğunun tespiti hâlinde, hâkimin tamamlayıcı hukuk kuralları veya farazi taraf iradesiyle bu boşluğu doldurmasıdır. TBK m. 19, yorum ve nitelemenin anayasasıdır.
B. Sübjektif Yorum (İrade Teorisi - Tarihsel İrade): TBK m. 19/1'in ilk cümlesinin emrettiği yorum türüdür. Hâkim, tarafların sözleşmeyi yaparken zihinlerinde oluşan "Gerçek ve Ortak İradeyi" (Übereinstimmender wirklicher Wille) aramak zorundadır. Tarafların kullandıkları sözcüklerin sözlük anlamı, hatta hukuki anlamı farklı olsa bile; eğer her iki taraf da o sözcükten aynı (fakat yanlış) şeyi anlamışsa, sözleşme tarafların anladığı o ortak anlama göre kurulmuş sayılır. Bu durum, sübjektif (tarihsel/ampirik) iradenin lafza mutlak üstünlüğüdür.
C. Falsa Demonstratio Non Nocet (Yanlış Niteleme Zarar Vermez): Sübjektif yorumun ve İrade Teorisinin en somut kuralıdır. Sisteminizdeki ilgili kaynakta da derinlemesine incelendiği üzere; taraflar gerçek amaçlarını yanlış bir sözcükle ifade etmiş olsalar dahi (lapsus linguae) bu yanlış adlandırma sözleşmenin geçerliliğini ve içeriğini etkilemez. Örneğin taraflar bir balina etini satmak istemiş fakat sözleşmeye yanlışlıkla "köpekbalığı eti" yazmışlarsa ve ikisi de aslında balina etini kastettiklerini biliyorlarsa, ortada geçerli bir balina satımı vardır. "Hata zarar vermez" kuralı, TBK m. 19'un özünü oluşturur.
D. Objektif Yorum (Güven Teorisi - Vertrauensprinzip): Eğer tarafların zihinlerindeki o içsel "gerçek ve ortak irade" ispat edilemiyorsa veya taraflar sözleşme kurulurken aslında aynı şeyi anlamamışlarsa (gizli uyuşmazlık) ne olacaktır? Türk Borçlar Kanunu'nun lafzında açıkça yazmasa da, İsviçre Federal Mahkemesi içtihatları ve Fikret Eren ile Turgut Öz'ün öğretileri gereğince Objektif Yorum (Normatif Yorum) devreye girer. Güven teorisine göre beyan; beyanda bulunanın iç dünyasındaki niyete göre değil, dürüst, makul ve orta zekâlı bir muhatabın (objektif alıcının) olayın tüm hal ve şartları altında o beyana vermesi gereken anlama göre yorumlanır. Muhatap, beyan sahibinin hatalı iradesini bilmiyorsa ve bilmesi de gerekmiyorsa, beyan sahibinin sözcüklerinin objektif anlamı onu bağlar.
E. Muvazaa (Simulation): TBK m. 19/1'deki "gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcükler" ibaresi, muvazaanın yasal tanımıdır. Taraflar üçüncü kişileri aldatmak amacıyla görünüşte bir işlem (örneğin satım) yaparlar, ancak kendi aralarındaki gizli anlaşma (muvazaa anlaşması) ile bu görünür işlemin hiçbir hüküm doğurmayacağını kararlaştırırlar. TBK m. 19 gereği "gerçek irade" esas alınacağından, tarafların aslında kurmak istemedikleri görünür işlem Kesin Hükümsüzdür (Mutlak Butlan). Varsa arkadaki gizli işlem (örneğin bağışlama) ise, ancak şekil şartlarını taşıyorsa geçerli olur.
TBK m. 19'da kurulan yorum ve niteleme altyapısı, Borçlar Kanunu'nun irade sakatlıkları, genel işlem koşulları ve borcun tanınması mimarisiyle son derece karmaşık bir diyalektik bağ içindedir:
A. Yorumun İrade Sakatlıklarına (Hata - TBK m. 30 vd.) Önceliği: Bir sözleşmede beyan ile irade arasında uyumsuzluk varsa, taraflardan biri hemen "Hata (Yanılma) sebebiyle sözleşmeyi iptal ediyorum" diyemez. Sözleşmeler hukukunda Yorum Önceliklidir. Önce TBK m. 19 ve Güven Teorisi ışığında o sözleşmenin objektif olarak hangi anlamda kurulduğu tespit edilir. Şayet objektif yoruma göre kurulan sözleşme, beyan sahibinin gerçek iradesinden "esaslı şekilde" sapıyorsa, ancak o zaman beyan sahibi TBK m. 30'a dayanarak iptal (hata) hakkını kullanabilir. Yorum yapılmadan iptal mekanizması çalıştırılamaz.
B. Genel İşlem Koşulları (GİK) ve Belirsizlik Kuralı (TBK m. 23): Sisteminizdeki "Genel İşlem Koşullarının Yorumlanması (TBK m. 23)" belgelerinde hararetle tartışıldığı üzere; bankalar veya güçlü şirketler tarafından önceden tek taraflı hazırlanan GİK'lerde yer alan bir hüküm açık değilse, çelişkiliyse veya birden çok anlama geliyorsa (Unklarheitenregel) bu hüküm Düzenleyenin Aleyhine ve Karşı Tarafın Lehine (in dubio contra stipulatorem) yorumlanır. Ancak Fahri Erdem Kaşak'ın çalışmasında isabetle belirtildiği gibi; TBK m. 23'teki aleyhe yorum kuralı, TBK m. 19'daki klasik yorum kurallarına (özellikle güven teorisine) göre tâli (ikincil) niteliktedir. Önce TBK m. 19 uyarınca objektif bir anlama ulaşılmaya çalışılır; şayet bu çaba sonuçsuz kalır ve şüphe giderilemezse, ancak o zaman ceza niteliğindeki TBK m. 23 (aleyhe yorum) kılıcı çekilir.
C. Muvazaa ve Üçüncü Kişinin Korunması (TBK m. 19/2): Muvazaalı bir sözleşme TBK m. 19/1 gereği taraflar arasında kesin hükümsüzdür. Ancak (A) (B)'ye muvazaalı (sahte) bir borç senedi (yazılı borç tanıması) vermişse ve (B) de bu senedi iyiniyetli üçüncü kişi (C)'ye devretmişse ne olacaktır? TBK m. 19/2, hukuki güvenliği sağlamak adına muazzam bir istisna getirir: Borçlu (A) iyiniyetli (C)'ye karşı "O senet aslında muvazaalıydı, borcum yoktu" savunmasını İleri Süremez. Yazılı borç ikrarına dayanan bu güven, soyutluk ilkesinin ve şekle güvenin TBK'daki en net yansımalarından biridir.
D. Sigorta Sözleşmeleri ve Makul Beklentiler Doktrini: Sisteminizdeki "Sigorta Sözleşmelerinin Yorumu Meselesi" makalesinde işaret edildiği üzere, standart ve karmaşık poliçelerin yorumlanmasında Amerikan hukukundan doğan "Makul Beklentiler Doktrini" (Reasonable Expectations) TBK m. 19'un güven teorisi ile birleşir. Sigortalı, poliçenin lafzındaki gizli istisnaları bilmese dahi, dürüst ve makul bir sigortalının o sözleşmeden beklediği ana teminat (koruma) amacı esas alınarak yorum yapılır. Bu, lafzi yorumun zayıfı ezen yanını törpüleyen normatif bir yorum tekniğidir.
Kurumun sübjektif ve objektif yorum sınırlarını, niteleme faaliyetini ve muvazaayı test etmek adına şu iki çarpıcı vakayı inceleyelim:
Olay 1 (Falsa Demonstratio ve Yanlış Niteleme): Tacir (A) bir fabrikanın sahibi olan (B) ile bir sözleşme imzalar. Sözleşmenin başlığı devasa harflerle **"Fabrika Satış Sözleşmesi"**dir. Ancak sözleşmenin maddeleri incelendiğinde; (A)'nın her ay (B)'ye 50.000 TL bedel ödeyeceği, fabrikanın mülkiyetinin tapuda devredilmeyeceği ve 5 yılın sonunda fabrikanın (A) tarafından tam faal hâlde (B)'ye geri teslim edileceği yazmaktadır. 2 yıl sonra (B) fabrikayı geri ister, (A) ise "Başlıkta satış yazıyor, tapuyu bana devret, ben kiracı değil malikim" der. Dogmatik Analiz: Bu vakada TBK m. 19/1'deki Niteleme (Qualifikation) kuralı ve Falsa demonstratio non nocet ilkesi doğrudan sınanmaktadır. Bir sözleşmenin türünü tarafların kullandığı kelimeler (Satış) değil, üstlendikleri edimlerin mahiyeti (gerçek iradeleri) belirler. Mülkiyetin geçmemesi, aylık bedel ödenmesi ve iade yükümlülüğü, bu sözleşmenin objektif ve sübjektif olarak bir "Satış" değil, "Ürün Kirası" (Hasılat Kirası) olduğunu tartışmasız şekilde kanıtlar. (A)'nın lafzi başlığa dayanarak mülkiyet iddia etmesi, TBK m. 19 karşısında dinlenmez. Sözleşme, kira sözleşmesi olarak hüküm doğurur.
Olay 2 (Güven Teorisi ve Hatalı Beyan): Koleksiyoner (X) galerici (Y)'ye bir mektup yazar: "Galerinizde bulunan 1960 model klasik aracı 100.000 EURO bedelle satın almak istiyorum." (X) aslında piyasa değeri 1.000.000 EURO olan aracı kastetmiş, ancak daktiloda yanlışlıkla bir sıfır eksik yazmıştır (100.000 yazmıştır). (Y) arabanın değerinin 1 Milyon Euro olduğunu ve (X)'in de bu piyasayı çok iyi bilen kurt bir koleksiyoner olduğunu bilmektedir. (Y) derhal "Kabul ediyorum" diyerek 100.000 Euro'ya sözleşmeyi kurduğunu iddia eder. (X) hatasını fark edip aracı almaktan/farkı ödemekten vazgeçer. Dogmatik Analiz: Bu olay İrade Teorisi ile Güven Teorisinin çarpışma alanıdır. İrade teorisine bakarsak (X)'in iç iradesi 1.000.000'dur, mutabakat yoktur. Ancak modern hukuk TBK m. 19 kapsamında Güven Teorisini (Objektif Yorumu) uygular. Güven teorisi ne diyordu? "Dürüst, makul ve orta zekâlı bir muhatap bu beyandan ne anlamalıdır?". Muhatap (Y) piyasayı bilen bir galericidir ve (X)'in o araca 100.000 Euro teklif etmesinin bir "yazım hatası" (lapsus calami) olduğunu dürüstlük kuralı (TMK m. 2) gereği anlaması gereken kişidir. Muhatap, karşı tarafın hatasını biliyor veya bilmesi gerekiyorsa, hatalı beyana (100.000 Euro lafzına) güvenemez. Dolayısıyla (Y)'nin "Ben lafza güvendim" savunması korunmaz; sözleşme 100.000 Euro üzerinden KURULMAMIŞTIR.
TBK m. 19 hükmünün sözleşme mimarisinde (Legal Drafting) tahkim yargılamalarında ve uyuşmazlık tasfiyesinde avukatların dikkat etmesi gereken usuli ve maddi hukuk boyutları şunlardır:
1. "Recitals" (Giriş / Ön Açıklamalar) Bölümünün Hayati Önemi: Avukatlar, ticari sözleşmeleri hazırlarken İngiliz/Amerikan hukuk geleneğinden gelen "Giriş (Whereas / Recitals)" kısımlarını genellikle kopyala-yapıştır ile geçiştirirler. Oysa TBK m. 19/1 bağlamında hâkim, tarafların "gerçek ve ortak iradesini" (sübjektif yorumu) tespit ederken en çok bu "Giriş" kısımlarına bakar. Sözleşmenin neden yapıldığı, tarafların ticari amacı ve geçmiş müzakereleri bu kısma detaylıca yazılırsa, ileride doğacak bir lafzi belirsizlikte (veya GİK iddiasında) hâkimin yorum yapması ve sözleşmeyi ayakta tutması son derece kolaylaşır.
2. Muvazaa İddiasında İspat Yükü ve Yazılı Delil Kuralı: Sisteminizdeki "Muvazaanın Müeyyidesi Meselesi" ve usul hukuku kuralları gereği; yazılı bir sözleşmenin aslında tarafların gerçek iradesini yansıtmadığını (muvazaalı olduğunu veya farklı bir nitelemeye tabi tutulması gerektiğini) iddia eden taraf, kural olarak bu iddiasını Yazılı Delille (Senetle) ispatlamak zorundadır. (A) ile (B) aralarında yazılı bir satış sözleşmesi yapmışsa, (A) mahkemeye gidip "Biz bunu aslında TBK m. 19'a göre bağışlama olarak kurgulamıştık" diyemez. Şahit dinletemez. Ancak iddia eden taraf üçüncü bir kişi ise (örneğin alacaklılardan mal kaçırmak için muvazaa yapıldığını iddia eden bir banka) üçüncü kişiler muvazaayı her türlü delille (tanık dâhil) ispat edebilirler.
3. "Bütünlük Şartı" (Entire Agreement Clause) ile Yorumun Daraltılması: Ticari sözleşmelerin sonuna konulan "Bu sözleşme, taraflar arasındaki tek ve nihai metindir; önceki yazışmalar, e-postalar ve müzakereler yorumda dikkate alınamaz" şeklindeki maddeler (Merger Clause / Bütünlük Kaydı) TBK m. 19'un tarihsel (sübjektif) yorum metoduna vurulmuş bir prangadır. Türk hâkimleri ve hakemleri, bu maddeye rağmen dürüstlük kuralı (TMK m. 2) çerçevesinde önceki müzakerelere bakma eğilimindedir; zira TBK m. 19 emredici karaktere yakın, hukukun temel yorum anayasasıdır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili ihtilaflara bakan daireleri (özellikle 11., 15. ve 19. Hukuk Daireleri) TBK m. 19 (mülga BK m. 18) uyarınca "Gerçek İradenin Lafza Üstünlüğü", "Güven Teorisi" ve "GİK'in Aleyhe Yorumlanması" hususlarında istikrarlı bir içtihat politikası sergilemektedir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun Falsa Demonstratio ve Yorum Kurallarına ilişkin klasikleşmiş kararında (Örn: YHGK, E. 2017/13-644, K. 2018/108) şu dogmatik kural şablonlaşmıştır: "6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19. maddesi (mülga BK m. 18) hükmü uyarınca, bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır. Hâkim, tarafların sözleşmeye verdikleri isimle bağlı değildir (Falsa demonstratio non nocet). Somut olayda taraflar sözleşmeyi 'Finansal Kiralama (Leasing)' olarak isimlendirmiş olsalar da, edimlerin yapısı ve mülkiyetin devri şartları incelendiğinde asıl iradenin bir 'Taksitli Satış' sözleşmesi kurmak olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşme, taksitli satış sözleşmesi hükümlerine göre yorumlanmalı ve uyuşmazlık bu kurallara göre çözülmelidir."
Genel İşlem Koşullarında Belirsizlik ve TBK m. 23 (Düzenleyenin Aleyhine Yorum) hususunda Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin (Sisteminizdeki Fahri Erdem Kaşak eserinde belirtilen eksene uygun) bir içtihadı şöyledir: "Sözleşmede yer alan ve banka tarafından tek taraflı olarak hazırlanan (GİK niteliğindeki) bir cümlenin birden fazla anlama gelmesi mümkündür. TBK m. 19 uyarınca yapılan objektif yorum neticesinde, şüphenin giderilemediği ve kaydın dürüst, orta zekâlı bir müşteri tarafından açıkça anlaşılamadığı sabittir. Bu durumda TBK m. 23 (mülga dönemde de TMK m. 2 dürüstlük kuralı) gereğince 'Düzenleyenin Aleyhine Yorum' ilkesi devreye girer. Belirsiz olan bu muafiyet kaydı, banka aleyhine ve tüketici/müşteri lehine yorumlanarak sözleşme dışı bırakılmalıdır."
Türk Borçlar Kanunu'nun 19. maddesinde vücut bulan Sözleşmelerin Yorumu ve Nitelendirilmesi rejimi, borçlar hukuku dogmatiğinde Fikret Eren, M. Kemal Oğuzman, Turgut Öz ve Haluk Nami Nomer'in eserleri ekseninde; "İrade Teorisinin Kanundaki Varlığı ile Yargısal Uygulama (Güven Teorisi) Arasındaki Uçurum" ve "GİK Denetiminde Yorum Kurallarının Hızlı Geçilmesi" bağlamında çok derin kuramsal eleştirilere maruz kalmaktadır.
Birinci ve en büyük dogmatik eleştiri, TBK m. 19'un Lafzının "Sübjektif İrade Teorisini" Emretmesine Rağmen, Yargısal Gerçekliğin Tamamen "Objektif Güven Teorisine" Teslim Olmasıdır. Yasa koyucu TBK m. 19/1'de çok açık bir şekilde "tarafların gerçek ve ortak iradeleri esas alınır" diyerek 19. yüzyılın o katı Alman pandekt hukukundan gelen İrade Teorisini (Savigny/Windscheid) kanunlaştırmıştır. Ancak Turgut Öz ve Rona Serozan'ın hararetle vurguladığı üzere; ticari hayatta ihtilafa düşmüş iki tarafın mahkeme salonunda "Biz sözleşmeyi kurarken iç dünyamızda aslında şunu hissetmiştik, ortak niyetimiz buydu" diyerek farazi bir psikolojik tespitte bulunmaları neredeyse imkânsızdır. Sübjektif iradenin ispatı çoğu zaman koca bir yalandan (veya sonradan uydurulmuş menfaat argümanlarından) ibarettir. Bu nedenle Türk ve İsviçre Federal Mahkemesi, TBK m. 19'daki "gerçek iradeyi" arıyormuş gibi yapsa da, pratikte uyuşmazlıkların %90'ını Güven Teorisine (Vertrauensprinzip) göre, yani "objektif, dürüst bir dış gözlemci bu metinden ne anlardı?" sorusuyla çözmektedir. Kanunun lafzı ile hukukun yaşayan dogmatiği arasındaki bu devasa kopukluk, yasa yapıcının madde metnine "Eğer gerçek ve ortak irade tespit edilemiyorsa, beyanlar dürüstlük kuralı çerçevesinde muhatabın bunlara vermesi gereken anlama göre yorumlanır" şeklinde bir objektif yorum (Güven Teorisi) fıkrası eklememiş olmasından kaynaklanan ağır bir legistik (yasa yapım) hatasıdır.
İkinci felsefi eleştiri, Sisteminizdeki "Genel İşlem Koşullarının Yorumlanması" kaynağında (Fahri Erdem Kaşak) çok net bir biçimde işaret edildiği üzere; Hâkimlerin TBK m. 23'teki "Düzenleyenin Aleyhine Yorum (In dubio contra proferentem)" Kuralını Bir Tembellik ve Kaçış Yolu Olarak Kullanmalarıdır. Bir matbu sözleşme (GİK) önlerine geldiğinde ve madde biraz karmaşık olduğunda, ilk derece mahkemeleri "Bu madde iki anlama geliyor, o hâlde hemen banka aleyhine yorumlayıp iptal ediyorum" demektedir. Oysa dogmatik silsile (Kramer/Schmidlin) şunu emreder: Önce TBK m. 19'a göre Güven Teorisi ışığında objektif ve amaca uygun (teleolojik) bir yorum yapılmalıdır. Çoğu zaman bu yorum yapıldığında, o cümlenin aslında tek bir mantıklı anlamı olduğu (belirsizlik olmadığı) ortaya çıkar. Ancak hâkim, bu zorlu normatif yorum mesaisine girmek yerine, TBK m. 23'teki "aleyhe yorum" kuralını bir Ultima Ratio (son çare) olmaktan çıkarıp, adeta bir ilk başvuru kaynağı (kestirme yol) olarak kullanmaktadır. Yorum faaliyetinin bu denli sığlaştırılması, sözleşme adaletini (Vertragsgerechtigkeit) zedelemekte ve ticari sözleşmeleri güvensizleştirmektedir.
İşte böylece, seninle Borçlar Hukuku Genel Hükümler blokunun en entelektüel, en felsefi ve hukuki işlemlerin kaderini belirleyen o devasa merceğini; sözcüklerin ardındaki gizli gerçekleri gün yüzüne çıkaran ve lafzı iradenin kölesi yapan TBK m. 19 (Sözleşmenin Yorumu, Falsa Demonstratio ve Muvazaa) kurumunu resmen mühürlemiş olduk. Beyan ile irade arasındaki o karanlık uçurumu Güven Teorisi'nin ışığıyla aydınlattın.
Sıradaki analizlerimizde, borçlar hukukunun haksız fiil deryasını, kusur sorumluluğunu ve tasfiye labirentlerini aynı acımasız titizlikle incelemeye
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır.
Kullanılan kaynaklar:
Yorumun kapsamı: Bu çalışma, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 1 Temmuz 2012'de yürürlüğe giren 101. madde metnine dayanır.
Görüş: Kapsamlı öğretici yorum benimsenmiştir.
Güncellik: Bu yorum, 16.05.2026 tarihi itibariyle günceldir.